بر اساس آخرین گزارش آژانس حقوق بنیادین اتحادیه اروپا، از هر پنج زن لهستانی یک نفر از سن 15 سالگی خشونت فیزیکی یا جنسی را تجربه کرده است. در کل اتحادیه اروپا از هر سه زن یک زن قربانی چنین خشونتی بوده است. بر اساس گزارش بنیاد STER، یک سازمان حقوق زنان، بیش از 85 درصد از زنان در لهستان با نوعی آزار جنسی مواجه شدهاند. این نظرسنجی همچنین نشان داد که 37 درصد از زنان لهستانی بر خلاف میل خود در فعالیت جنسی شرکت کرده اند. در حالی که 22٪ گزارش دادهاند که مورد تجاوز جنسی قرار گرفتهاند. ماجا استاکو، یکی از بنیانگذاران انجمن فراموش کردن من، خاطرنشان میکند که قربانیان نیز برای به دست آوردن عدالت تلاش میکنند. او به آماری اشاره میکند که 67 درصد از پروندههای تجاوز جنسی در لهستان متوقف شده است و حتی در صورت صدور احکام برای مجرمان، 40 درصد آنها به حالت تعلیق در میآیند. استاشکو گفت: «جنایتکاران آزادانه در خیابانها راه میروند. از کنارشان رد میشوی، در وسایل نقلیه عمومی کنارشان مینشینی. شاید حتی اینجا کنارشان بنشینی.»[1]
دادگاه حکم تجاوز جنسی مردی را که با دختری 14 ساله رابطه جنسی داشت لغو و مجازات او را کاهش داد. وکیل او میگوید علیرغم شهادت قربانی مبنی بر اینکه این عمل غیرقانونی بوده و سعی کرده مقاومت کند، قضات معتقدند که تجاوز جنسی رخ نداده است زیرا دختر فریاد نمیزند. این حکم انتقادات گستردهای را برانگیخته است و مفسران میگویند که این نشاندهنده نقصهای گستردهتر در نحوه تعریف و برخورد با تجاوز جنسی در سیستم قضایی لهستان است.[2]
تعریف قانونی تجاوز جنسی در لهستان باید تغییر کند – اما نگرشهای فرهنگی نیز باید تغییر کند. ماده 197 قانون کیفری لهستان تجاوز جنسی را اینگونه تعریف میکند: «معرض کردن شخص دیگری به رابطه جنسی به زور، تهدید غیرقانونی یا فریب.» این تعریف جواب نمیدهد. نه تنها اکثر متجاوزان محکوم به مجازات سبک یا تعلیقی محکوم می شوند، بلکه اعمال قانون تا حدی بار اثبات را بر دوش قربانیان میگذارد، که باید نشان دهند که مقاومت کافی از خود نشان دادهاند. در روز زن، چپ (لویکا) اصلاحیهای را در قانون کیفری لهستان ارائه کرد که تعریف قانونی تجاوز جنسی را تغییر میدهد، حداقل مجازات زندان را به سه سال افزایش میدهد و مجازاتهای تجاوز جنسی، تجاوز جنسی در قالب یک عمل جنسی دیگر را برابر میکند. بر اساس این لایحه، مجازات تمام این فعالیتها بین سه تا 12 سال حبس خواهد بود.
از جرایمی که در سال 2018 به دادگاه رسید، تنها 368 محکومیت ناشی از بند 1 ماده 197 است. مجازاتها نیز شدید نیستند – 332 مورد از این محکومیتها منجر به حبس شد، اما تنها 277 مورد بدون تعلیق مشروط. اگرچه این قانون بین دو تا 12 سال حبس پیش بینی کرده است، اما تنها 21 نفر به بیش از پنج سال محکوم شدند. اکثریت بین دو تا سه سال دریافت کردند. از مجموع 1300 تجاوز سالانه تایید شده، تنها 475 مجرم در واقع در زندان به سر میبرند. این ارقام نشان نمیدهد که لهستانیها تجاوز نمیکنند، اما در لهستان محکوم شدن به این جنایت بسیار دشوار است.[3]
دانشجویان در دانشگاه ورشو، یکی از کالجهای برتر لهستان، اعتراض کردند و این موسسه را به «چشم بستن» نسبت به آزار جنسی متهم کردند. اقدام آنها به دلیل افشاگری های این هفته مبنی بر اینکه یک استاد برجسته دههها دانش آموزان را مورد آزار و اذیت جنسی قرار داده بود، انجام شد. رئیس دانشگاه اما میگوید که در قبال این پرونده اقدام مناسبی انجام دادهاند. این استاد – که طبق قانون حریم خصوصی لهستان فقط میتوان آندری ام. را نام برد – از ارتباط با دانشجویان حذف شد، قراردادش فسخ شد و این هفته به دادستان گزارش شد. اما یکی از دانشجویانی که تظاهرات روز جمعه را سازماندهی کرد، زوفیا زدانوویچ، به روزنامه گازتا ویبورچا گفت که آندری ام. «به گونه ای اجازه بازنشستگی دارد که انگار هیچ اتفاقی نیفتاده است.» او و همکارانش نیز درمان او را بخشی از یک مشکل گستردهتر میدانند. زمانی که جامعه دانشگاهی سالهاست که چشم خود را به روی آزار جنسی میبندد، زمانی که افرادی که خشونت را تجربه میکنند میخواهند فریاد بزنند و حرفهایشان زیر فرش کشیده میشود، وقتی که کسانی که رنج خود را گزارش میکنند [مشکلساز] نامیده میشوند، سکوت نخواهیم کرد. سازمان دهندگان اعتراض نوشتند. این هفته مشخص شد که تعدادی از زنان آندری ام. را که اکنون 73 ساله است، به آزار و اذیت جنسی متهم کرده بودند که به مدت 30 سال پیش میرفت و برخی موارد اخیراً دو سال پیش بود. او یک شکارچی جنسی است. یکی از افراد آشنا به این پرونده به گازتا ویبورچا گفت که حداقل ده ها قربانی وجود دارد.[4]
[1] https://notesfrompoland.com/2020/03/16/rape-survivors-hold-fashion-show-in-clothes-they-wore-during-assaults/
[2] https://notesfrompoland.com/2020/09/16/polish-court-rules-14-year-old-girl-was-not-raped-because-she-did-not-scream/
[3] https://notesfrompoland.com/2021/04/17/the-legal-definition-of-rape-in-poland-needs-to-change-but-so-do-cultural-attitudes/
[4] https://notesfrompoland.com/2022/03/27/students-protest-warsaw-universitys-hush-up-of-sexual-harassment-by-leading-professor/