هلند همچنان یکی از بهشتهای مالیاتی اصلی جهان است و در رتبهبندی دوسالانه بهشتهای مالیاتی شبکه عدالت مالیاتی در جایگاه چهارم قرار دارد. تنها جزایر ویرجین بریتانیا، جزایر کیمن و برمودا در مورد اجتناب مالیاتی امتیازات بدتری نسبت به هلند کسب کردند. شبکه عدالت مالیاتی به بررسی میزانی که قوانین یک کشور به شرکتها اجازه میدهد از مالیات اجتناب کنند، پرداخت و بررسی کرد که چه مقدار پول از شرکتهای چندملیتی از طریق یک کشور با استفاده از چنین طرحهایی سرازیر شده است. هلند نیز زمانی که این شاخص برای اولین بار در سال 2019 منتشر شد در جایگاه چهارم قرار داشت.
آرنولد مرکیس گفت: «این واقعیت که هلند اکنون دوباره یکی از بهترین بهشتهای مالیاتی در سراسر جهان است شرم آور است. این دیدگاه ما را تایید میکند که کابینههای گذشته اقدامات ناقصی را علیه اجتناب مالیاتی انجام دادهاند. در نتیجه، نه تنها هلند از درآمدهای دولت، بلکه بسیاری از کشورهای دیگر نیز محروم میشود.»[1]
هلند مسئول مستقیم حدود 36.5 میلیارد دلار (30.6 میلیارد یورو) از این میزان و این مبلغ حدودا مانند درآمد سالانه نفت ایران است. با وجود هجوم شرکتها و افراد برای استفاده از ساختارهای مالیاتی هلند، این کشور در مقابل سایر کشورها نیز شکست میخورد. بر اساس این گزارش، هلند هر سال حدود 10.6 میلیارد دلار (8.9 میلیارد یورو) ضرر میکند. با این پول، هلند میتوانست حقوق نزدیک به 161000 پرستار را پرداخت کند.[2] هلند بزرگترین مجرای جهان به بهشتهای مالیاتی فراساحلی است.[3]
در طول چندین دهه، هلند به عنوان بهشت مالیاتی شهرت پیدا کرد. در واقع، هلند یک کشور مجرای است که به انتقال سود از کشورهای دارای مالیات بالا به بهشتهای مالیاتی کمک میکند. به ویژه نهادهای هدف ویژه هلند، درآمد را اغلب به عنوان پرداخت بهره و حق امتیاز جذب میکنند و آن را بدون مالیات به بهشتهای مالیاتی منتقل میکنند.[4]
مقامات هلندی واقعاً دوست ندارند کسی کشورشان را بهشت مالیاتی خطاب کند. در سال 2009، دولت اوباما دقیقاً این کار را انجام داد و هلند را به عنوان یکی از تعدادی از کشورهایی معرفی کرد که تعداد زیادی از شرکتهای بزرگ آمریکایی در آن شرکتهای تابعه خود را برای اجتناب از پرداخت مالیات ایالات متحده تأسیس کرده بودند. در یک کنفرانس مطبوعاتی، کاخ سفید همچنین خاطرنشان کرد که هلند همراه با برمودا و ایرلند، تقریباً یک سوم کل سودهای خارجی گزارش شده توسط شرکتهای آمریکایی در سال 2003 را به خود اختصاص داده است. این اظهارات خشم هلند و اعتراض سفیر هلند در واشنگتن را برانگیخت. یان کیس دی یاگر، وزیر دارایی هلند گفت: «ما خوشحال نیستیم. انتظار دارم شفافسازی شود و در آینده در لیستهایی مانند این بین برمودا و ایرلند قرار نگیریم.» به هر حال، به نظر میرسد که پاسخ مقامات هلندی نشان میدهد و همه میدانند که آن مکانها – و مکانهای دیگر، مانند جزایر کیمن و سوئیس – بهشتهای مالیاتی هستند و ظاهراً هلند را در کنار آنها توهینآمیز بود.[5]
تخمین زده میشود که هر ساله حدود 40 درصد از سود کل شرکتهای چندملیتی به بهشتهای مالیاتی منتقل میشود. این تغییر سود منجر به کاهش سالانه 200 میلیارد دلار درآمد دولت در سراسر جهان شده است. سازمان ملل در سال 2015 محاسبه کرد که کشورهای کم درآمد سالانه حدود 100 میلیارد دلار از طریق تکنیکهای اجتناب از مالیات ضرر میکنند. تعدادی از کشورها هستند که نقش کلیدی در ساختار جهانی تغییر سود بازی میکنند. یکی از مهمترین آنها هلند است. هلند کشوری نسبتا کوچک است (تنها با حدود 17 میلیون نفر جمعیت) و وسعت جغرافیایی آن تقریباً سه برابر کوچکتر از ایالت نیویورک است، اما از نظر سرمایهگذاری مستقیم خارجی در رتبه اول قرار دارد. اقتصاد این کشور، همسو با سیاستهای مالی آن، به طور سنتی به گونه ای ساختار یافته است که شرکتهای هلندی میتوانند به راحتی تجارت خود را در خارج از کشور گسترش دهند. به عنوان مثال، مالیات بر جریان سرمایه بین المللی، عموماً نزدیک به صفر است. این نه تنها در مورد جریان سرمایه خارجی، بلکه در مورد جریان سرمایه ورودی نیز صدق میکند. این منجر به وضعیتی شده است که شرکتهای غیرهلندی کسب و کار بین المللی خود را از طریق هلند ساختار میدهند. آنها این کار را با استفاده از «شرکتهای صندوق نامه» انجام میدهند – به این دلیل که آنها فقط برای مقاصد اجتناب از مالیات در آنجا ثبت شدهاند و حضور اقتصادی واقعی ندارند (برای مثال، آنها افراد را استخدام نمیکنند). تخمین زده میشود که در حال حاضر حدود 14000 شرکت از این صندوق پستی در هلند وجود دارد که داراییهای آنها بیش از 4000 میلیارد یورو است. از طریق موقعیت هلند، سایر کشورها سالانه حدود 22 میلیارد یورو ضرر میکنند.[6]
[1] https://nltimes.nl/2021/03/09/netherlands-worlds-4th-biggest-tax-haven
[2] https://dutchreview.com/news/the-netherlands-is-a-top-three-tax-haven-for-multinationals-and-the-super-rich/
[3] https://www.dutchnews.nl/news/2017/07/the-netherlands-is-worlds-biggest-conduit-to-offshore-tax-havens-research/
[4] https://www.eur.nl/en/news/netherlands-still-tax-haven
[5] https://www.foreignaffairs.com/articles/bermuda/2019-11-06/how-netherlands-built-one-worlds-worst-tax-havens
[6] https://www.opendemocracy.net/en/oureconomy/how-tax-havens-netherlands-are-draining-developing-countries-precious-public-funds