پارس جنوبی؛ بزرگترین میدان گازی دنیا

میدان گاز طبیعی پارس جنوبی که در سال 1971 کشف شد، بزرگترین ذخیره گاز طبیعی است که تاکنون کشف شده است. برآوردهای آژانس بین المللی انرژی[1] حاکی از آن است که پارس جنوبی به تنهایی دارای ذخایر قابل استحصال به اندازه تمام میدان‌های گازی شناخته شده است. این میدان دارای ظرفیت حدود 1800 تریلیون فوت مکعب گاز و حدود 50 میلیارد بشکه میعانات گازی است. پارس جنوبی نامی است که به بخش ایرانی میدان گازی که مساحت آن در حدود 1400 مایل مربع زیر آبه‌ای سرزمینی ایران است، اطلاق می‌شود. گنبد شمالی 2300 مایل مربع وسعت دارد که در آب‌های سرزمینی قطر واقع شده است.[2]

ایران و قطر یک میدان مشترک گازی دارند که در سمت ایران، پارس جنوبی و در سمت قطر، گنبد شمالی خوانده می‌شود. ایران تا سال ۱۳۹۶ همواره تولید گاز کمتری از شریک خود در پارس جنوبی داشت اما با تمرکز سرمایه و نیروی انسانی در فازهای اولویت‌دار پارس جنوبی سرانجام برنده این ماراتن نفسگیر شد. ایران در حال حاضر بیش از ۷۰۰ میلیون متر مکعب در روز گاز از این میدان مشترک تولید می‌کند و این در حالی است که تولید قطر به ۶۰۰ میلیون متر مکعب در روز نیز نمی‌رسد. افزایش تولید گاز ایران که البته با بهره‌برداری از فاز ۱۱ پارس جنوبی بیشتر هم خواهد شد، باعث شده که مهاجرت گاز که تا پیش از این به سمت قطر بود، معکوس شود. ایران با ثبت رکورد تولید ۷۰۰ میلیون متر مکعب در روز گاز که در سال ۱۳۹۲ حدود ۲۸۰ میلیون متر مکعب گاز از این میدان مشترک تولید می‌کرد، توانسته در طول این مدت تولید از پارس جنوبی را حدود ۲.۵ برابر کند. نکته مهم دیگری که ارزش پیشی گرفتن ایران از برداشت گاز قطر را بیشتر می‌کند، این است که نگاهی به نقشه میدان مشترک پارس جنوبی نشان می‌دهد تنها حدود یک سوم از مساحت این میدان در آب‌های ایران قرار دارد و دو سوم مساحت آن در آبهای قطر قرار گرفته است. در واقع ایران با وجود آنکه فضای کمتری برای توسعه و حفاری چاه‌‌ها و نصب سکوها در اختیار داشته اما توانسته تولید روزانه خود را از رقیب و همسایه بیشتر کند.[3]

[1] IEA

[2] https://www.worldatlas.com/articles/the-largest-natural-gas-fields-in-the-world.html

[3] https://www.upstreamonline.com/production/iran-surpasses-qatar-in-gas-production-from-shared-field/2-1-866373