در آوریل 2016، دولت لهستان برنامه «خانواده 500+» را برای افزایش نرخ زاد و ولد و کاهش فقر کودکان با بهبود شرایط زندگی خانوادههای پرجمعیت راه اندازی کرد. پلتفرم اروپایی برای سرمایهگذاری در کودکان[1] برخی از شاخصهای اولیه پیشرفت و تأثیر برنامه را ارائه میدهد. ارقام یورواستات نشان میدهد که لهستان با 1.32 فرزند به ازای هر زن در سال 2015 یکی از پایین ترین نرخهای باروری را در اروپا دارد که دومین پایین ترین نرخ باروری در اروپا پس از پرتغال است.
تحت این برنامه والدین میتوانند برای فرزند دوم و هر فرزند متوالی تا رسیدن به سن 18 سالگی، ماهیانه 500 PLN (حدود 120 یورو) مزایای معاف از مالیات دریافت کنند. حمایت اضافی تقریباً 12٪ از متوسط دستمزد ناخالص در لهستان است. اگر درآمد خانواده کمتر از 800 PLN (حدود 180 یورو) برای هر عضو خانواده یا کمتر از 1200 PLN برای هر عضو خانواده در مورد خانوادههایی با فرزند معلول باشد، خانوادهها نیز واجد شرایط دریافت مزایای اولین فرزند خود هستند. کمک هزینه فرزند بر واجد شرایط بودن برای سایر مزایا تأثیری ندارد.
تخمین زده میشود که این برنامه 55 درصد از کل کودکان زیر 18 سال لهستان را پوشش میدهد. دادهها نشان میدهد که بیش از 3.82 میلیون کودک تا سن 18 سالگی تا پایان فوریه 2017 تحت پوشش این برنامه قرار گرفتهاند. این مزایا برای همه کودکان در دسترس است، نه محدود به کسانی که پس از شروع برنامه متولد شدهاند، به این معنی که به افزایش قابل توجهی در هزینههای دولت برای کودکان کمک کرده است. برای دریافت این مزایا، هر خانواده باید فرم درخواستی را پر کرده و در اختیار مقامات محلی، مراکز خدمات اجتماعی یا مراکز رفاهی قرار دهد. خانوادهها باید هر سال دوباره درخواست دهند.
نتایج اولیه حاکی از تأثیر مثبت این برنامه بر تعداد تولدها است. دادههای اداره مرکزی آمار لهستان[2] نشان میدهد که زایمان در دسامبر 2016 و ژانویه 2017 در مقایسه با مدت مشابه در سال های گذشته 13 تا 15 درصد افزایش یافته است. علاوه بر این، انتظار میرود این برنامه مکانیسم مهمی برای از بین بردن فقر در میان کودکان در لهستان باشد. شبیهسازیهای اولیه تخمین میزند که نرخ فقر شدید در میان کودکان 76 درصد کاهش مییابد. شواهد دیگری نشان میدهد که افزایش درآمد پس از معرفی این برنامه به افزایش مصرف و نرخ پس انداز کمک کرده است، در حالی که سطح بدهی کاهش یافته است.[3]
[1] EPIC
[2] GUS
[3] https://ec.europa.eu/social/main.jsp?langId=en&catId=1246&newsId=9104&furtherNews=yes