بسم الله الرحمن الرحیم
تفسیر صفحه ۴۴۹ قرآن کریم
دانشگاه فردوسی مشهد
آیات ۷۷ تا ۱۰۲ سوره صافات صفحه ۴۴۹
در آیه ۷۴ خداوند فرمود«إِلَّا عِبَادَ اللَّهِ الْمُخْلَصِينَ» همه در جهنم هستند جز بندگانِ پاک و برگزیدهی ما، به عنوان مصداقِ بندههای پاک «وَلَقَدْ نَادَانَا نُوحٌ فَلَنِعْمَ الْمُجِيبُونَ» نوح ما را ندا كرد و چه خوب اجابت كنندهاي هستيم؛
بعضی از دعاهای حضرت نوح هیچ وقت مستجاب نشد مثل دعا برای نجات فرزندش اما خداوند میفرمایند «…فَلَنِعْمَ الْمُجِيبُونَ» ما بهترین اجابت کنندهها هستیم اجابتِ دعا چند صورت دارد:
۱- همان زمانی که دعا میکنیم مستجاب میشود نمونهاش دعای حضرت ابراهیم برای فرزندانش
۲- گاهی وقتها دعا بعد از چند سال مستجاب میشود مثل دعای حضرت موسی برای نابودی فرعون اما فرعون بعد از۴۰ سال عذاب شد
۳- دعای انسان در این دنیا مستجاب نمیشود ذخیره آخرت میشود برای همین در دعا کردن ناامید نمیشویم وظیفه ما دعا کردن است، در مصاحبهی تلویزیونی از دختر خانمی پرسیدند شما شب قدر چه دعایی میکنید؟ گفت من دعا نمیکنم چون خدا خودش میداند که چه خواستهای دارم مُجری هم گفت ببینید این دختر خانم به چه مرحلهای رسیده که دیگر دعا نمیکند واقعا آفرین بر تو، آفرین ندارد حضرت علی علیه السلام میفرمایند خداوند میداند شما چه خواستهای دارید اما دوست دارد از زبان شما بشنود در روایت هست که بیچارهترین فرد کسی است که در دعا کردن خسته شود خداوند علیم و حکیم است خداوند میداند اما با حکمتش دعا را مستجاب میکند بعضی دعاها به صلاح نیست ما ظاهر را میبینیم بعد که دعا مستجاب میشود میگوییم خدایا من نفهمیدم تو که میدانستی این به ضرر من است پس چرا اینکار را درست کردی؟!
مثل افراد ضد انقلاب، شخصی آمد گفت رهبر نمیگذارد که فلانی رئیس جمهور شود بعد که ایشان رئیس جمهور شد گِرانی و خیلی مشکلات پیش آمد بار دیگر آمد گفت ما نمیفهمیدیم چرا رهبری اجازه داد ایشان رئیس جمهور شود؟! خداوند میفرمایند «وَنَجَّيْنَاهُ وَأَهْلَهُ مِنَ الْكَرْبِ الْعَظِيمِ» ما نوح و خانوادهاش را از اندوهِ بزرگی نجات دادیم؛
نوح به کسی میگویند که زیاد گریه کند در عالَم بُکاییون ۵ نفر بودند ۱- حضرت آدم برای اینکه توبهاش پذیرفته شود ۲- حضرت نوح ۳- حضرت یعقوب به خاطر نبودِ فرزندش ۴- حضرت زهرا که بعد از پیامبر گریهی سیاسی میکردند تا ذهن مردم را به سمتی جهت بدهند ۵- امام سجاد که گریهی ایشان سیاسی بود میخواستند ذهن مردم را به سمت کربلا ببرند،
اولین پیامبر اولوالعزم یا اولین پیامبر صاحب شریعت حضرت نوح بود در فاصلهی زمانی بین حضرت آدم و حضرت نوح پیامبری نبود که صاحب شریعت باشد کل حرف پیامبران همین بود میگفتند «…أَنِ اعْبُدُوا اللَّهَ وَاجْتَنِبُوا الطَّاغُوتَ…» ۱- خدا را بپرستید ۲- طاغوت را بشناسید و از آنها اطاعت نکنید،
اولین پیامبری که آداب نماز خواندن و عبادت را گفت حضرت نوح بود؛ «وَجَعَلْنَا ذُرِّيَّتَهُ هُمُ الْبَاقِينَ» و ذریه و اولاد او را روی زمین باقی گذاشتیم؛ ظاهرا نسلی که منتقل شد فقط از حضرت نوح بود برای همین میگویند حضرت نوح پدر دوم بشر است، تنها پیامبری که مدت نبوتشان در قرآن آمده و در رابطه با فرزندِ ایشان صحبت شده که فرزندش عاقبت به شر شد و وقتی نام ایشان میآید پسوندی و پیشوند بیان میشود حضرت نوح است «سَلَامٌ عَلَى نُوحٍ فِي الْعَالَمِينَ» سلام بر نوح در میان عالمیان «إِنَّا كَذَلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنِينَ إِنَّهُ مِنْ عِبَادِنَا الْمُؤْمِنِينَ» ما محسنین را اینطوری پاداش میدهیم و واقعا او بندهی با ایمان ما بود؛ خداوند بالاترین لقبی که میخواهد به پیامبران بزرگ الهی بدهد عِباد (بنده ما) است «ثُمَّ أَغْرَقْنَا الْآخَرِينَ» در آیهی ۸۲ آخَرین میآید در آیهی ۷۸ آخِرین میآید فرق آخِرین با آخَرین در این است که آخِرین به معنی آیندگان است اما آخَرین به معنی دیگران است «وَتَرَكْنَا عَلَيْهِ فِي الْآخِرِينَ» در میان آیندگان نامِ نیکی برای او گذاشتیم «ثُمَّ أَغْرَقْنَا الْآخَرِينَ» سپس دیگران را غرق کردیم «وَإِنَّ مِنْ شِيعَتِهِ لَإِبْرَاهِيمَ» از پیروان حضرت نوح ابراهیم بود؛ در صورتیکه چند هزار سال بین حضرت ابراهیم و حضرت نوح فاصله بود اما خداوند میفرمایند ابراهیم شیعهی او بود الحاقِ حضرت ابراهیم به حضرت نوح ارزش حضرت نوح را میرساند «إِذْ جَاءَ رَبَّهُ بِقَلْبٍ سَلِيمٍ» ما به ابراهیم قلب سلیم دادیم.