بسم الله الرحمن الرحیم
تفسیر صفحه ۴۰۱ قرآن کریم
دانشگاه فردوسی مشهد
آیات ۳۹ تا ۴۵ سوره عنکبوت صفحه ۴۰۱
در آیه ۳۹ خداوند میفرمایند «وَقَارُونَ وَفِرْعَوْنَ وَهَامَانَ…» هر سه شخصیت در دوران حضرت موسی بودند از اینکه این سه کنار هم آمدند معلوم میشود که همه عذاب خواهند شد و جهنمی هستند اما بین قارون، فرعون و هامان تفاوت وجود دارد: هامان وزیر فرعون بود این دو از اول بد بودند اما قارون از اول انسانِ بدی نبود قاری تورات بود ولی بد شد، در پیشگاه خداوند کسی که عاقبت به شر شد «…حَبِطَتْ أَعْمَالُهُمْ…» اعمالش از بین میرود یعنی تفاوتی ندارد که انسان عبادت کند بعد کافر شود یا از اول کافر باشد برای همین خداوند قارون و فرعون و هامان را کنار هم بیان میکنند. نام سوره عنکبوت از آیه ۴۱ گرفته شده « مَثَلُ الَّذِينَ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِ اللَّهِ أَوْلِيَاءَ كَمَثَلِ الْعَنْكَبُوتِ اتَّخَذَتْ بَيْتًا وَإِنَّ أَوْهَنَ الْبُيُوتِ لَبَيْتُ الْعَنْكَبُوتِ…» مَثَلِ کسانی که غیر از خدا کسانی را به سرپرستی گرفتهاند مانند مَثَلِ عنکبوت است که خانهای برای خود انتخاب میکند و همانا سستترین خانهها خانهی عنکبوت است؛
سید حسن نصرالله وسط جنگ ۳۳ روزه گفت اسرائیل که فلان قدر موشک و هواپیما و تانک دارد به خدا قسم «… إِنَّ أَوْهَنَ الْبُيُوتِ لَبَيْتُ الْعَنْكَبُوتِ…» خانهاش سستتر از خانهی عنکبوت است و ثابت کرد تانک مرکاوای افسانهای اسرائیل به دستِ رزمندههای حزب الله منهدم شد.
در آیه ۴۵ خداوند میفرمایند « اتْلُ مَا أُوحِيَ إِلَيْكَ مِنَ الْكِتَابِ وَأَقِمِ الصَّلَاةَ إِنَّ الصَّلَاةَ تَنْهَى عَنِ الْفَحْشَاءِ وَالْمُنْكَرِ وَلَذِكْرُ اللَّهِ أَكْبَرُ…» ای پیامبر آن چیزی را که از کتاب به تو وحی کردیم تلاوت کن و نماز را اقامه کن که نماز انسان را از فحشا و منکر باز میدارد و یاد خدا بزرگتر است؛ مهمترین اجزای تلاوت قرآن نماز خواندن است از طرف دیگر تمام اجزای اذان و اقامه در قرآن است.
سوال: أشهَدُ أَنَّ عَلیً وَلیُ ألله کجای قرآن است؟ در آیه « إِنَّمَا وَلِيُّكُمُ اللَّهُ…» ولی شما خدا و پیامبر و کسی است که در رکوع انفاق میکند؛ از پیامبر سوال شد جوانی از انصار نماز میخواند گناه هم میکند پیامبر فرمودند یک روزی این نماز دستِ او را خواهد گرفت میگویند بعد از مدتی توبه کرد؛ طلبهای نجف میرفت وسط راه راهزنان کاروان را خالی کردند و کتابهای طلبه را دزدیدند هر چه اصرار میکند کتابها را پس نمیدهند تا اینکه پیش رئیس دزدها میرود میبیند نماز میخواند رئیس دزدها دستور میدهد به احترام این عالِم اموالی که از کاروان گرفتید را باز گردانید سوال میکند که شما دزدی میکنی نماز هم میخوانی؟ رئیس دزدها میگوید حاج آقا ما تمام پلهای پشت سر را خراب نمیکنیم یک آب باریکهای گذاشتیم که اگر خواستیم برگردیم چیزی داشته باشیم سالها میگذرد طلبه میبیند شخصی کنار ضریح امیرالمؤمنین اشک میریزد میبیند همان رئیس دزدها است تعجب میکند میگوید من کسی هستم که اموالم را دزدیدید میگوید حاج آقا توبه کردم تمام اموالی که از مردم گرفته بودم کسانی که میشناختم پس دادم کسانی هم که نمیشناختم رد مظالم دادم میگوید از او سوال کردم چه شد که توبه کردی؟ گفت همان آب باریکه و نماز دستم را گرفت؛
آیت الله جوادی آملی میفرمودند همانطور که نماز جلوی فحشا و منکر را میگیرد فحشا هم جلوی نماز را میگیرد یعنی کسی که خیلی گناه میکند به مرور زمان نمازش ترک خواهد شد؛ «… وَلَذِكْرُ اللَّهِ أَكْبَرُ…» به چه معناست؟ امام باقر میفرمایند ما اهل بیت هستیم نمازی که در آن ولایت نباشد آن نماز دست انسان را نمیگیرد، مشکل داعش و اصحاب نهروان و صفین این بود که ذِكْرُ اللَّهِ أَكْبَر یعنی اهل بیت را نداشتند، خداوند میفرمایند « وَمَنْ أَعْرَضَ عَنْ ذِكْرِي فَإِنَّ لَهُ مَعِيشَةً ضَنْكًا…» هرکس از ذکر من اعراض کند زندگی مادیِ او تنگ و سخت میشود، خداوند سه چیز را ذکر بیان میکنند ۱- قرآن « إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّكْرَ…» ۲- نماز «… أَقِمِ الصَّلَاةَ لِذِكْرِي» ۳- اهل بیت «… وَلَذِكْرُ اللَّهِ أَكْبَرُ…» اگر از این ذکرها فاصله بگیرید زندگیِ سخت و تنگی خواهید داشت.